GFSIS http://gfsis.org/ge Georgian Foundation For Strategic and International Studies - events. Brexit-ის მოლაპარაკება ევროკავშირსა და დიდ ბრიტანეთს შორის განახლდა: რა გავლენას მოახდენს იგი საქართველოზე? http://gfsis.org/ge/events/view/730 ავტორი: ვალერი ჩეჩელაშვილი, რონდელის ფონდის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი დიდი ბრიტანეთის მოსახლეობის გადაწყვეტილებამ ევროკავშირიდან გამოსვლის თაობაზე მნიშვნელოვნად შეცვალა ევროპის პოლიტიკური კონფიგურაცია. 2017 წლის 17 ივლისს დიდი ბრიტანეთისა და ევროკავშირის დელეგაციებს შორის განახლდა მოლაპარაკებები დიდ ბრიტანეთის მიერ ევროკავშირიდან გამოსვლის პირობების განსაზღვრის თაობაზე. როგორც მხარეების მიერ გამოთქმული პოზიციებიდან ჩანს, მოლაპარაკებები იქნება რთული და ხანგრძლივი. მხარეებს მოუწევთ ძალზე მტკივნეული საკითხების შეთანხმება; როგორც აცხადებენ, მოლაპარაკებები უნდა დასრულდეს 2019 წლის მარტისთვის. შესაბამისად, 2019 წლის გაზაფხულზე ევროპაში ჩამოყალიბდება ახალი რეალობა. როგორი იქნება იგი, ჩვენ არ ვიცით. ზოგადად თავს შეიძლება,მივცეთ შემდეგი შეფასების უფლება: ან ამ პროცესიდან ორივე მხარე უფრო ძლიერი გამოვა, ან ორივე მხარე შესუსტდება. პრაქტიკულად წარმოუდგენელია ვითარება, როდესაც მოლაპარაკების წარმატება მხოლოდ ერთ მხარეს ხვდება წილად მეორის ხარჯზე. უფრო დასაშვებია, რომ მოლაპარაკებები საერთოდ ვერანაირი შედეგით ვერ დასრულდეს. ეს განვითარების ყველაზე ნაკლებსავარაუდო ვარიანტია და ყველაზე უარესი, როგორც მოლაპარაკების მხარეთათვის, ისე საქართველოსთვის. ამასთან ფრიად შემაშფოთებელია, რომ მოლაპარაკების მოლოდინში განწყობა „არა ხელშეკრულებას უკეთესია, ვიდრე ცუდი ხელშეკრულება" (No deal is better than bad deal) მომლაპარაკებელთა ორივე გუნდმა გამოხატა. შედეგი დამოკიდებული იქნება მომლაპარაკებელთა გუნდების უნარსა და მზადყოფნაზე მიაღწიონ კომპრომისს. უნდა აღინიშნოს, რომ ობიექტური მიზეზების გამო ევროკავშირის დელეგაციის წინაშე უფრო რთული ამოცანა დგას, ვინაიდან მოლაპარაკების შედეგს ისმენს და შესაბამის მანდატს იძლევა 27 ევროკავშირის წევრი ქვეყანა. თანაც არ დაგვავიწყდეს, რომ ეს სრული კონსენსუსის საგანია. საქართველოს ამ პროცესზე გავლენის მოხდენა არ შეუძლია. მაგრამ ჩვენ დაინტერესებული ვართ მოლაპარაკებების წარმატებით დასრულებით, შესაბამისად, ევროკავშირის და დიდი ბრიტანეთის გაძლიერებით წარმატებული კომპრომისების ხარჯზე. ევროკავშირის უნარი დაძლიოს ეს უმწვავესი (პირველი, და იმედია უკანასკნელი სახელმწიფოს მიერ ევროკავშირის დატოვება) გამოწვევა ჩვენთვის ეგზისტენციალურ მნიშვნელობას წარმოადგენს, გამომდინარე საქართველოს უმთავრესი საგარეო-პოლიტიკური პრიორიტეტიდან, რაც ევროკავშირში სრულფასოვანი გაწევრიანებაა. საქართველოსთვის აგრეთვე მნიშვნელოვანია დიდი ბრიტანეთის მყარი პოზიციები, რადგან იგი არის ჩვენი ერთგული პოლიტიკური მხარდამჭერი საერთაშორისო ასპარეზზე, მათ შორის გაეროში, როგორც უშიშროების საბჭოს მუდმივი წევრი; დიდი ბრიტანეთი ასევე არის ჩვენი ქვეყნის მნიშვნელოვანი საინვესტიციო და სავაჭრო პარტნიორი. საქართველო-დიდი ბრიტანეთის საგარეო ვაჭრობა (2012-2017 წწ., მლნ. აშშ დოლარი) 2012 2013 2014 2015 2016 2017 / 6 თვე ექსპორტი 20.9 29.7 24.7 21.5 15.2 3.9 იმპორტი 115.3 90.8 94.8 91.4 143.6 36.3 ბრუნვა 136.2 120.5 119.5 111.9 158.8 40.2 დიდი ბრიტანეთი აგრეთვე წარმოადგენს საქართველოს ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ინვესტორს. 2017 წლის 1 კვარტალის მონაცემებით, 80 მლნ. აშშ დოლარის მოცულობით იგი მესამე ადგილზე იყო აზერბაიჯანის (97 მლნ. აშშ დოლარი) და თურქეთის (82 მლნ. აშშ დოლარი) შემდეგ. რაც შეეხება დიდ ბრიტანეთთან ჩვენი ეკონომიკური თანამშრომლობის პერსპექტივებს, საუკეთესო ვარიანტი იქნებოდა გაერთიანებული სამეფოს სრული ინტეგრაციის შენარჩუნება ევროკავშირის ბაზარზე ისეთი ფორმით, რომლებიც უზრუნველყოფდა საქართველო-ევროკავშირის ასოცირების შეთანხმების შეუფერხებელ ფუნქციონირებას დიდი ბრიტანეთის ბაზარზე მის მიერ ევროკავშირიდან ფორმალური გამოსვლის შემდეგაც. ეს შესაძლებელია, მაგრამ გარანტირებული არ არის. ევროკავშირის 27 წევრი ქვეყანა გასცემს მანდატს დიდ ბრიტანეთთან თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმების მოლაპარაკებაზე მოგვიანებით, მხოლოდ მიმდინარე წლის ოქტომბრისათვის. ეს იქნება, დამოკიდებული იმაზე, თუ როგორ წარიმართება და რა შედეგით დამთავრდება მანამდე მოლაპარაკება რიგ სხვა საკითხებზე. მაგ., ევროკავშირის მოქალაქეთა უფლებები გაერთიანებულ სამეფოში, რეჟიმი ირლანდიისა (ევროკავშირის წევრი) და ჩრდილოეთ ირლანდიის (დიდი ბრიტანეთი) საზღვარზე, შეთანხმება დიდი ბრიტანეთის მიერ ევროკავშირის მიმართ არსებული ფინანსური ვალდებულებების დაფარვის თაობაზე და ა.შ. გასათვალისწინებელია, რომ ევროკავშირის შეფასებით დიდმა ბრიტანეთმა უნდა გადაიხადოს 60 მილიარდ ევრომდე (70 მილიარდი აშშ დოლარი). საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მონაცემებით, 2016 წელს დიდი ბრიტანეთის მთლიანმა შიდა პროდუქტმა შეადგინა 2,629,188 მლნ. აშშ დოლარი. შესაბამისად, გადასახდელად დასახელებული თანხა წარმოადგენს ქვეყნის 2016 წლის მთლიანი შიდა პროდუქტის 2.67 %-ს. გასაკვირი არ არის, რომ დღევანდელი მდგომარეობით დიდი ბრიტანეთი ამ ვალს, ყოველ შემთხვევაში, ამ მოცულობით, არ აღიარებს. ერთი შეხედვითაც ჩანს, რომ ამ საკითხის შეთანხმება მხარეებისგან დიდ რესურსს მოითხოვს. არადა დიდწილად ამ საკითხზეა დამოკიდებული ევროკავშირისა და დიდი ბრიტანეთის თავისუფალი ვაჭრობის მოლაპარაკებების დაწყების თაობაზე ევროკავშირის 27 წევრი ქვეყნის მიერ შეთანხმებული მანდატის დაშვება. როგორც აღვნიშნეთ, ეს ფინანსური ხასიათის საკითხია და, მით უმეტეს, საჭიროებს ევროკავშირის წევრ სახელმწიფოთა სრულ კონსენსუსს. იმისთვის, რომ ჩვენ არ ვიყოთ დამოკიდებული აღნიშნული მოლაპარაკების შედეგზე და თავიდან ავიცილოთ დიდ ბრიტანეთთან ორმხრივი ურთიერთობების სამართლებრივ საფუძველთან დაკავშირებული ყოველგვარი გაურკვევლობა, საჭიროა მოქმედება. საქართველოს ინტერესებზე უშუალოდ ახდენს გავლენას ვითარება, რომელიც ჩამოყალიბდა Brexit-ის გაფორმების მოლოდინში. სამართლებრივი ვაკუუმის საშიშროების თავიდან აცილების მიზნით დაუყოვნებლივ უნდა დაიწყოს, თუ აქამდე არ დაწყებულა, კონსულტაციები დიდ ბრიტანეთთან თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ, ასევე საერთოდ ორმხრივ სახელშეკრულებო - სამართლებრივ ბაზის თაობაზე. ყველაზე ხელმისაწვდომი და მარტივი გამოსავალი შეიძლება იყოს ორივე მხარის მიერ ევროკავშირი-საქართველო ასოცირების შესახებ შეთანხმების (Association Agreementbetween the European Union and the European Atomic Energy Community and their Member States, of the one part, and Georgia, of the other part) მიმართ სამართალმემკვიდრეობის აღიარება. 1978 წლის ხელშეკრულებების მიმართ სახელმწიფოთა სამართალმემკვიდრეობის შესახებ ვენის კონვენცია (Vienna Convention on succession of states in respect of Treaties, Vienna, 23 August 1978) მოიცავს ამისათვის საჭირო ყველა საერთაშორისო სამართლებრივი მექანიზმს. ის გარემოება, რომ დიდი ბრიტანეთი და საქართველო არ არიან ამ კონვენციის მონაწილეები, არ იქნება დაბრკოლება პოლიტიკური ნების არსებობის შემთხვევაში, ხოლო შეთანხმების გაფორმება შეიძლება ძალიან მარტივად მოხერხდეს - დიპლომატიური ნოტების გაცვლით. Thu, 20 Jul 2017 0:00:00 GMT როგორ შევაჩეროთ „მცოცავი ოკუპაცია“ http://gfsis.org/ge/events/view/729 ავტორი: ვალერი ჩეჩელაშვილი, რონდელის ფონდის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი არასდროს ყოფილა საგარეო პოლიტიკა ისე მნიშვნელოვანი ქართული სახელმწიფოს უსაფრთხოების უზრუნველყოფისათვის, როგორც დღეს არის და არც ასე მკაფიოდ ჰქონიათ გათავისებული მისი მნიშვნელობა არა მხოლოდ პოლიტიკოსების, დიპლომატებისა თუ ექსპერტების, არამედ ქვეყნის მოსახლეობასაც, როგორც დღეს. ქართველი დიპლომატები ხშირად დაპირისპირებიან ცინიკურად განწყობილ ოპონენტებს, მათ შეურაცხმყოფილ დამოკიდებულებასა და დამცირების მცდელობას. დიპლომატიური მოქმედების კოდი ამგვარ უსიამოვნო კაზუსებს კულუარებშივე ტოვებდა. დღეს მთელი ერია შეურაცხყოფილი რუსეთის მოქმედებებით - მიუხედავად იმისა, რომ საქართველო თითქმის 5 წელია, 2012 წლის ოქტომბრიდან მოყოლებული, ცდილობს პარტნიორული ურთიერთობები დაამყაროს ჩრდილოელ მეზობელთან. შექმნილი ვითარების მარტივი ანალიზი რამდენიმე დასკვნის გაკეთების საშუალებას იძლევა. პირველი, საქართველოს ახალი საგარეო პოლიტიკა რუსეთისთვის ღირებულია მხოლოდ იმიტომ, რომ მოსკოვს პრობლემები საერთაშორისო ურთიერთობებში საქართველოს გამო აღარ ხვდება. აშშ-ის და რუსეთის პრეზიდენტების შეხვედრა ჰამბურგში ამის ნათელი დადასტურება იყო. ორსაათნახევრიანი შეხვედრის დროს უამრავი საკითხი განიხილეს - რუსეთის ჩარევა აშშ-ის საარჩევნო პროცესში, სირია, უკრაინა, ისლამური სახელმწიფო, ჩრდილოეთი კორეა. არც რუსეთის, არც აშშ-ის წყაროებს, არც ერთ ჟურნალისტს არც ერთ პუბლიკაციაში არ უხსენებია საქართველო, როგორც დღის წესრიგის ან თუნდაც მოლაპარაკების თემა; ჩვენ რომ საერთაშორისო დღის წესრიგის საკვანძო საკითხებში აღარ ვართ, ეს ნათელია; უარესია, რომ ასეთი ტენდენცია საბოლოოდ გადაისვრის ჩვენს დიპლომატიას პერიფერიაზე, აქედან გამომდინარე ყველა შესაბამისი შედეგით. მეორე, რუსეთის ხელისუფლება ცდის ქართული სახელმწიფოს მოთმინებას „მცოცავი ოკუპაციის" პოლიტიკით. როგორც ჩანს, ხელისუფლების მოთმინება ამ საკითხში გაცილებით უფრო დრეკადია, ვიდრე ხალხის, რაც თავისთავად დამატებით საფრთხეს უქმნის საქართველოს სტაბილურობას. იბადება კითხვა, ხომ არ წარმოადგენს სინამდვილეში კრემლის „მცოცავი ოკუპაციის" პოლიტიკის ერთ-ერთ მთავარ მიზანს ქართული სახელმწიფოს და, შესაბამისად, არსებული ხელისუფლების მდგრადობის შერყევა? მესამე, ინიციატივასა და სადავეებს რუსეთი იგდებს ხელში, ჩვენ ვთამაშობთ მეორე ნომრად. ეს ძალზე არახელსაყრელი პოზიციონირებაა. დიპლომატიის ხელოვნება გამოიხატება უნარში, ერთი მხრივ, გააფართოვო საკუთარი მანევრის არეალი და, მეორე მხრივ, შეზღუდო ოპონენტის მანევრის საშუალება. ამ თვალსაზრისით ნამდვილად ვერ დავიკვეხნით დიდი წარმატებებით. რუსეთი საქართველოს გამო აღარ განიცდის ზეწოლას საერთაშორისო არენაზე - მისი მანევრის საშუალება ფართოვდება. ჩვენ ვრჩებით ერთი ერთზე რუსეთთან - ჩვენი მანევრის ველი იზღუდება. ორმხრივ ფორმატში რუსების რამეში დარწმუნება გაცილებით რთულია, ისევე, როგორც შედეგების მიღწევა; გავითვალისწინოთ ისიც, რომ პრინციპში შეთანხმებების შესრულებით რუსეთი მაინც და მაინც თავს არ იწუხებს - ამის მაგალითები მრავლადაა ჩვენი ორმხრივი ურთიერთობების ისტორიაში. შევეცადოთ წარმოვიდგინოთ ფანტასტიკური სიტუაცია: რუსეთმა შეწყვიტა საომარი მოქმედებები აღმოსავლეთ უკრაინაში, დაუბრუნა უკრაინას ყირიმი, შეათანხმა პოზიციები აშშ-სთან და ევროკავშირთან სირიასა და ჩრდილოეთ კორეაზე. რუსეთს ეხსნება სანქციები, იგი ბრუნდება „დიდ რვიანში", ხდება საერთაშორისო თანამეგობრობის სრულფასოვანი და პატივსაცემი წევრი. და ეს ყველაფერი ოკუპირებულ აფხაზეთსა და ცხინვალის რეგიონთან ერთად. ასეთი პერსპექტივა სრულებითაც არ იძლევა ენთუზიაზმის საფუძველს. რატომ არ დააყენა რუს კოლეგასთან საუბრისას პრეზიდენტმა ტრამპმა საქართველოს საკითხი? ან პრეზიდენტს არ მიაჩნდა იგი საკმარისად მნიშვნელოვნად, ან შესაბამისი კარგად დასაბუთებული თხოვნა არ გაჟღერებულა უმაღლეს დონეზე საქართველოს მხრიდან. ბოლო ვარიანტი რთული წარმოსადგენია. შესაბამისად, შექმნილ ვითარებას ორი ახსნა აქვს: ან აქცენტები არ იყო კარგად დასმული, ან ჩვენი არგუმენტების სისტემა არ აღმოჩნდა დამაჯერებელი ამერიკელი პარტნიორებისათვის. პრემიერ-მინისტრი უკეთესად უნდა მოვამზადოთ ასეთი მნიშვნელოვანი შეხვედრებისათვის. მით უმეტეს, რომ ამაში იხარჯება დიდი რესურსი; შექმნილ ეკონომიკურ ვითარებაში ეს საქართველოსათვის დიდი ფუფუნებაა და ამის გამოყენება უნდა ხდებოდეს მაქსიმალურად ეფექტურად. როგორც შედეგი, რუსეთი გაცილებით კომფორტულად გრძნობს თავს საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე და თამამად განაგრძობს პროვოკაციებს, პირველ რიგში, „მცოცავი ოკუპაციის" პოლიტიკის მეშვეობით. დაშვებული შეცდომების გამოსწორების შანსი მოგვეცემა ივლისის ბოლოს- აგვისტოს დასაწყისში აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტ მაიკ პენსის ვიზიტის დროს საქართველოში. ვიცე-პრეზიდენტის რეგიონული ვიზიტის კონფიგურაცია (ესტონეთი, მონტენეგრო, საქართველო) ძალიან დამაიმედებელია და თავისთავად წარმოადგენს დიპლომატიურ გამარჯვებას, რადგან „ამოგვწერა" სამხრეთ კავკასიის რეგიონიდან და დაგვაახლოვა ევროპას. გასაგებია, რომ ვიზიტის მიმდინარეობისას გაჟღერდება საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობისა და სუვერენიტეტის მხარდასაჭერი განცხადებები - ეს თავისთავად ძალზე მნიშვნელოვანია. არანაკლებ მნიშვნელოვანია, რომ ვიცე-პრეზიდენტმა დაგმოს კონკრეტულად „მცოცავი ოკუპაციის" პოლიტიკა და, რაც მთავარია, ხაზი გაუსვას, რომ საქართველოს საკითხი დარჩება აშშ-რუსეთის მალაპარაკების დღის წესრიგში. კარგი იქნება, თუ კითხვას ამის თაობაზე ვიცე-პრეზიდენტის პრეს-კონფერენციაზე ქართველი ჟურნალისტები დასვამენ. საგარეო პოლიტიკაში საჭიროა მიზნების დეკლარირება. უკეთესია, თუ მიზნები გამყარებულია ხედვით, აგრეთვე პრინციპებისა და ფასეულობების სისტემებით. დიპლომატიის ასეთი საყოველთაოდ აღიარებული პრინციპებია თანმიმდევრულობა, მდგრადობა, მემკვიდრეობითობა, რომელთა განხორციელების შემთხვევაში საგარეო პოლიტიკა უფრო ღირებული და სანდო ხდება მეგობრებისათვის და რთულად გასამკლავებელი მტრებისათვის. დიპლომატიაში ჩვენ შეგვიძლია სერიოზული კონკურენცია გავუწიოთ რუსებს. სამხედრო და ეკონომიკური პოტენციალით ჩვენ მათ ვერ შევეჯიბრებით. რაც შეეხება დიპლომატიას, დამოუკიდებლობის აღდგენის დღიდან მოყოლებული დაგროვდა სერიოზული გამოცდილება, სისტემა შეივსო ახალგაზრდა, საბჭოთა შტამპებისაგან თავისუფალი, განათლებული კადრებით. მაგრამ რაც ყველაზე მთავარია, ჩვენს მხარეზეა საერთაშორისო სამართლის ნორმებისა და პრინციპების ერთობლიობა, საერთაშორისო თანამეგობრობა და ისტორიული სიმართლე. საქართველო არ აწარმოებს ომს რუსეთის ფედერაციის კრასნოდარის ოლქში, ჩვენ ვიცავთ საქართველოს ძირძველ ტერიტორიებს. ამასთან, თამამად შეიძლება გამოვიყენოთ ძალოვანი პოტენციალი ჩვენ მიერ კონტროლირებად ტერიტორიაზე, ეს ჩვენი უფლებაც არის და ვალდებულებაც, პირველ რიგში, გამყოფ ხაზთან მცხოვრები ჩვენი თანამემამულეების წინაშე. გვაქვს პოტენციალი და უნდა ვიმოქმედოთ ღიად და თამამად. წინააღმდეგობის გაწევის გარეშე რუსეთი უსათუოდ განაგრძობს „მცოცავი ოკუპაციის" პროვოკაციულ სტრატეგიას. ამის მოწმეები ვართ უკვე თითქმის 9 წელიწადი. ცალკე აღსანიშნავია, რომ დიპლომატიურ პრაქტიკაში დემარკაცია დელიმიტაციის გარეშე არ ხორციელდება, თუ არა უხეში ძალის გამოყენებით. ისტორიაში ამის რამდენიმე მაგალითი არსებობს - მაგალითად, საბჭოთა კავშირის მიერ რამდენიმე საათში „ბერლინის კედლის" აღმართვა. აქტიური დიპლომატია უნდა შევავსოთ გაბედული მოქმედებებით უშუალოდ გამყოფი ხაზის მიმდებარე ტერიტორიაზე. ჩვენი სტრატეგიის პროგრამა-მინიმუმი უნდა მდგომარეობდეს იმაში, რომ შევაკავოთ რუსეთი დღეს დე-ფაქტო გამყოფ ხაზზე, უკეთესია - საერთაშორისო თანამეგობრობასთან ერთად, მაგალითად, ევროკავშირის მონიტორინგის მისიის (EUMM) პოტენციალის ქმედითი გამოყენებით, მაგრამ ვიდრე ეს გამოგვივა - დაუყოვნებლივ, საკუთარი ძალებით. რაც პირველ რიგში უნდა გავაკეთოთ ყოველგვარი ყოყმანის გარეშე, ესაა სახელმწიფოს შესაძლებლობების დემონსტრირება გამყოფ ხაზზე. შინაგან საქმეთა სამინისტროს (და არა თავდაცვის სამინისტროს, რამეთუ დე იურე ეს ჩვენი ტერიტორიაა) მუდმივი საგუშაგოების განთავსება და ღამის ხედვის ხელსაწყოების გამოყენებით ვიდეოდაკვირვების სისტემის მონტაჟი ამგვარი დემონსტრირების აუცილებელი კომპონენტებია. განსაკუთრებული ძალისხმევა უნდა იყოს ფოკუსირებული გამორჩეულად საშიშ მიმართულებებზე, მაგალითად, ავტობანის მიმდებარე ტერიტორიაზე. პარალელურად, უნდა შევადგინოთ „მცოცავი ოკუპაციის" ამსახველი ვირტუალური რუკა, რაც შეიძლება დეტალური, გამაგრებული ადგილობრივი მოსახლეობის კანონის თანახმად რეგისტრირებული ჩვენებებით. ამ მასალებზე დაყრდნობით, როგორც ორმხრივი, ასევე მრავალმხრივი დიპლომატიის ფორმატების გამოყენებით, მნიშვნელოვნად უნდა გავააქტიუროთ ჩვენი მოქმედებები. ჩამოვაყალიბოთ „მცოცავი ოკუპაციის" შეჩერების ფონდი. ბიზნესმა მხარი დაუჭირა „Check in Georgia"-ს მნიშვნელოვან პროგრამას. სავარაუდოა, რომ ახლადშექმნილი ფონდის მხარდაჭერა გაცილებით აქტიური იქნება ასევე რიგითი მოქალაქეების მხრიდან. ფონდის სახსრები ძირითადად გამოყენებული უნდა იყოს ორი მიმართულებით - გამყოფი ხაზის მიმდებარე ტერიტორიაზე მცხოვრები ჩვენი თანამოქალაქეების მხარდაჭერა და გამყოფ ხაზთან სახელმწიფოს მიერ განხორციელებული ოპერაციების თანადაფინანსება. ყველაფერთან ერთად, აღნიშნული ფონდის საქმიანობა აგრეთვე ხელს შეუწყობს საზოგადოების გაერთიანებას ყველაზე სახიფათო გამოწვევის გადალახვაში. დროა დავიწყოთ მოქმედება. რუსეთმა შეძლო ჩამოეყალიბებინა მოვლენების განვითარების მისთვის ხელსაყრელი ლოგიკა. ჩვენ ამას ვერ შევეგუებით. ალტერნატივას წარმოადგენს არსებული მდგომარეობის შენარჩუნება, ანუ უმოქმედობა, რაც წააქეზებს რუსეთის „მცოცავი ოკუპაციის" პოლიტიკას და გაგვირთულებს ისედაც მძიმე ვითარებას. რუსეთის რეაქცია მოგვცემს შემდგომი ანალიზისა და მოქმედებების დაგეგმვის საფუძველს. Tue, 18 Jul 2017 0:00:00 GMT დისკუსია "ახლო აღმოსავლეთი - გამოწვევები დღეს" http://gfsis.org/ge/events/view/728 2017 წლის 11 ივლისს საქართველოს სტრატეგიისა და საერთაშორისო ურთიერთობების კვლევის ფონდში (რონდელის ფონდი) გაიმართა საჯარო დისკუსია „ახლო აღმოსავლეთი -გამოწვევები დღეს". ღონისძიებას უძღვებოდა სტრატეგიული კვლევების ცენტრის დირექტორი ირაკლი მენაღარიშვილი, ხოლო მომხსენებლებად აუდიტორიის წინაშე წარსდგნენ საერთაშორისო ურთიერთობების სპეციალისტი დავით ბატაშვილი და გიორგი წერეთლის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის დირექტორი გიორგი სანიკიძე. მომხსენებლებმა იმსჯელეს ახლო აღმოსავლეთის გეოპოლიტიკური მდგომარეობის, რეგიონის ძირითადი მოთამაშე ქვეყნების - ირანის, თურქეთის, რუსეთისა, აშშ-ის და გალფის ქვეყნების (სპარსეთის ყურის თანამშრომლობის საბჭოს წევრი ქვეყნები) როლისა და პოლიტიკის შესახებ, ასევე ამ ქვეყნებს შორის არსებული კავშირების შესახებ. მსჯელობა ასევე შეეხო სირიაში განვითარებულ მოვლენებს და ISIS-ის წინააღმდეგ ბრძოლის საკითხს. მომხსენებლებმა განიხილეს რეგიონში არსებული მოვლენების შესაძლო განვითარების სხვადასხვა სცენარი და თითოეულ მათგანთან დაკავშირებული რისკები. დისკუსიას ესწრებოდნენ არასამთავრობო და სამთავრობო სექტორის, მედიისა და უმაღლესი სასწავლებლების წარმომადგენლები, დაისვა საინტერესო კითხვები და გაიმართა დისკუსია მომხსენებლებსა და აუდოტირიას შორის. Wed, 12 Jul 2017 0:00:00 GMT შანხაის საერთაშორისო კვლევითი ინსტიტუტის დელეგაციის ვიზიტი http://gfsis.org/ge/events/view/727 2017 წლის 9-11 ივლისს საქართველოს სტრატეგიისა და საერთაშორისო ურთიერთობების კვლევის ფონდმა (რონდელის ფონდი) უმასპინძლა შანხაის საერთაშორისო კვლევითი ინსტიტუტის (SIIS) დელეგაციას. საქართველოში ოფიციალური ვიზიტის ფარგლებში შანხაის საერთაშორისო კვლევითი ინსტიტუტის დელეგაცია შეხვდა საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრის პირველ მოადგილეს დავით ზალკალიანს, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ტრანსპორტისა და ლოჯისტიკის დეპარტამენტის უფროსს ქეთევან ვაშაკიძეს, ასევე საქართველოს რეფორმების ასოციაციისა (GRASS) და საქართველოს ატლანტიკური საბჭოს წარმომადგენლებს. ვიზიტის ფარგლებში რონდელის ფონდში გაიმართა დისკუსია „აბრეშუმის გზის ეკონომიკური სარტყელი: ორმხრივი თანამშრომლობის გაღრმავების ახალი პერსპექტივები". დისკუსიაზე მისასალმებელი სიტყვით გამოვიდა რონდელის ფონდის პრეზიდენტი ეკა მეტრეველი, მომხსენებელი იყო შანხაის საერთაშორისო კვლევითი ინსტიტუტის ვიცე-პრეზიდენტი იან ძიენი. დისკუსიას ხელმძღვანელობდა რონდელის ფონდის გამოყენებითი ეკონომიკის კვლევის ცენტრის დირექტორი, პროფესორი ვლადიმერ პაპავა. გამომსვლელებმა იმსჯელეს, თუ რა უპირატესობა აქვს აბრეშუმის გზის ეკონომიკურ სარტყელს სამხრეთ კავკასიისთვის, რეგიონის უსაფრთხოებისა და ეკონომიკური განვითარებისთვის, როგორც გეოპოლიტიკურ ჭრილში, ისე ადგილობრივ დონეზე. შეხვედრაზე ასევე განიხილეს საქართველო-ჩინეთს შორის თანამშრომლობის გაღრმავების სამომავლო პერსპექტივები, ეკონომიკის, განათლებისა და მეცნიერების მიმართულებებით. შეხვედრის ბოლოს რონდელის ფონდსა და შანხაის საერთაშორისო კვლევით ინსტიტუტს შორის გაფორმდა ურთიერთგაგების მემორანდუმი, რომელსაც ხელი მოაწერეს რონდელის ფონდის პრეზიდენტმა ეკა მეტრეველმა და შანხაის საერთაშორისო კვლევითი ინსტიტუტის პრეზიდენტმა ჩენ ტუნსიაომ. საქართველოში შანხაის საერთაშორისო კვლევითი ინსტიტუტის დელეგაციის ვიზიტის ორგანიზატორი იყო რონდელის ფონდი. Tue, 11 Jul 2017 0:00:00 GMT კრემლის პოლიტიკა საქართველოს ოკუპირებულ რეგიონებში ახალ ეტაპზე გადადის http://gfsis.org/ge/events/view/726 ავტორი: მამუკა კომახია, ანალიტიკოსი ბოლო დროს აფხაზეთისა და „სამხრეთ ოსეთის" დე ფაქტო რესპუბლიკებში რუსეთის მხრიდან სხვადასხვა მიმართულებით გააქტიურება შეინიშნება. კერძოდ, კრემლმა „სამხრეთ ოსეთის" დე ფაქტო რესპუბლიკაში ჩატარებულ არალეგიტიმურ არჩევნებში სასურველი კანდიდატის გამარჯვება უზრუნველყო; სწრაფი ტემპით, თუმცა გარკვეული ხარვეზებით, მიმდინარეობს სამხედრო თანამშრომლობის განვითარება; ყველაზე საყურადღებო კი კრემლის საკადრო პოლიტიკაა, რომელიც საქართველოს ოკუპირებულ რეგიონებთან დაკავშირებულ საჯარო მოხელეებს/დიპლომატებს შეეხოთ. ბოლო ორი თვის განმავლობაში „სამხრეთ ოსეთის" დე ფაქტო რესპუბლიკაში რუსეთის „ელჩად" მარატ კულახმეტოვი, რუსეთის პრეზიდენტის ადმინისტრაციაში კი რუსეთში ერთ-ერთ ყველაზე პერსპექტიულ ახალგაზრდა პოლიტიკოსად მიჩნეული ინალ არძინბა დანიშნეს. კრემლის ვარაუდით, ახალმა კადრებმა საქართველოს ოკუპირებული რეგიონების რუსეთთან ინტეგრაციის მაღალი ხარისხი უნდა უზრუნველყონ. „არჩევნების" კონტროლი კრემლის როლი ღიად გამოიკვეთა 2017 წლის 9 აპრილს „სამხრეთ ოსეთის" დე ფაქტო რესპუბლიკაში ჩატარებულ საპრეზიდენტო არჩევნებში. წინასაარჩევნო კამპანიისა და პოსტსაარჩევნო პერიოდში ადგილობრივი პოლიტიკის მთავარი შემოქმედი ვლადისლავ სურკოვი იყო, რომელიც 2013 წლის 20 სექტემბრიდან რუსეთის პრეზიდენტის ადმინისტრაციაში აფხაზეთსა და „სამხრეთ ოსეთთან" სოციალურ-ეკონომიკური ურთიერთქმედების საკითხებში პრეზიდენტის თანაშემწეა. სურკოვი კრემლში საქართველოს ოკუპირებული რეგიონების კურატორია. სურკოვის როლი ჯერ კიდევ წინასაარჩევნო კამპანიის დროს გამოიკვეთა, როდესაც საპრეზიდენტო კანდიდატების შერჩევა მიმდინარეობდა. არჩევნებში მონაწილეობას გეგმავდა ყოფილი დე ფაქტო პრეზიდენტი ედუარდ კოკოითიც, რომელმაც კანდიდატად დარეგისტრირება ვერ მოახერხა იმ მიზეზით, რომ იგი ბოლო ხუთი წელი მუდმივად არ ცხოვრობდა ცხინვალში. კოკოითიმ 2017 წლის 4 მარტს საარჩევნო კომისიის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებაში სურკოვს დასდო ბრალი. კოკოითიმ სურკოვს „თაღლითი" უწოდა, რომელიც, მისი შეფასებით, ისე მოქმედებდა, „თითქოს სამხრეთ ოსეთის მეპატრონე იყო". კოკოითიმ მის წინააღმდეგ მუშაობაში სურკოვი, რუსეთის პრეზიდენტის მრჩეველი ალექსეი ფილატოვი და დსთ-ის წევრი ქვეყნების, აფხაზეთისა და „სამხრეთ ოსეთის" რესპუბლიკებთან სოციალურ-ეკონომიკური თანამშრომლობის სამმართველოს უფროსი ოლეგ გოვორუნი დაადანაშაულა. მიუხედავად იმისა, რომ სამივე საპრეზიდენტო კანდიდატი რუსეთისადმი ლოიალობით გამოირჩეოდა, დე ფაქტო პარლამენტის თავმჯდომარე ანატოლი ბიბილოვისადმი სურკოვის სიმპათიები აშკარა იყო. არჩევნების დასრულების შემდეგ, ინაუგურაციამდე, სურკოვი პირადად შეხვდა გამარჯვებულ ანატოლი ბიბილოვს და მის გამარჯვებას „პროგნოზირებადი და დამაჯერებელი" უწოდა. ანატოლი ბიბილოვის არჩევიდან საკმაოდ მოკლე პერიოდში, 8-9 ივნისს, სურკოვი კვლავ ეწვია ცხინვალს. „სამხრეთ ოსეთის" დე ფაქტო ლიდერებთან შეხვედრაზე სურკოვმა ხაზი გაუსვა, რომ „ინტეგრაცია უნდა იყოს უფრო ღრმა და ყოვლისმომცველი". სურკოვმა შეხვედრის დროს ინტეგრაციის არსებული დონეც დაიწუნა. სამხედრო გავლენის გაზრდა ბოლო სამი თვე რუსეთი საქართველოს ოკუპირებულ რეგიონებში სამხედრო მიმართულებითაც აქტიურობს. 2017 წლის 26 ივნისს „სამხრეთ ოსეთის" დე ფაქტო პრეზიდენტთან შეხვედრაზე რუსეთში შს მინისტრის მოადგილემ იგორ ზუბოვმა განაცხადა, რომ „ცხინვალში საინფორმაციო-საკოორდინაციო ცენტრის შექმნა გადაწყვეტილი საკითხია". ცენტრის შექმნის შესახებ შეთანხმებას 2016 წლის 4 ივლისს მოეწერა ხელი. მინისტრის მოადგილის თქმით, ცენტრის გასახსნელად დაფინანსება არსებობს და მხოლოდ ტექნიკური საკითხებია მოსაგვარებელი. რუსეთმა მსგავს შეთანხმებას 2017 წლის 18 მაისს სოხუმთანაც მოაწერა ხელი, რასაც აფხაზეთის პოლიტიკური ჯგუფებისა და საზოგადოების მხრიდან სერიოზული უკმაყოფილება მოჰყვა. სოხუმის წინააღმდეგობის შედეგად, სოხუმში ცენტრს უფრო ნაკლები უფლებამოსილება ექნება, ვიდრე ცხინვალში. ახალი კადრი („დობერმანი") პრეზიდენტის ადმინისტრაციაში შიდა პოლიტიკური პროცესების კონტროლისა და სამხედრო შეთანხმებების განხორციელების თვალსაზრისით, კრემლს ცხინვალისგან განსხვავებით, გარკვეული წინააღმდეგობა ხვდება აფხაზეთის მიმართულებით. არსებული პრობლემების მოგვარებისკენ გადადგმულ ნაბიჯად შეიძლება მივიჩნიოთ პრეზიდენტის ადმინისტრაციაში მიღებული მნიშვნელოვანი საკადრო გადაწყვეტილება. კერძოდ, 2017 წლის 26 ივნისს რუსეთის პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსის განკარგულებით, დსთ-ს წევრი ქვეყნების, აფხაზეთისა და „სამხრეთ ოსეთის" რესპუბლიკებთან სოციალურ-ეკონომიკური თანამშრომლობის სამმართველოში დეპარტამენტის უფროსად სურკოვთან დაახლოებული პირი, ეთნიკურად აფხაზი ინალ არძინბა დაინიშნა. სამმართველო საქართველოს ოკუპირებულ რეგიონებში კრემლის პოლიტიკის გატარებას უზრუნველყოფს. ინალ არძინბა 1990 წელს დაიბადა სოხუმში. მამამისი ბათუ არძინბა 1992-1993 წლებში აფხაზეთში მიმდინარე ომის მონაწილე და ლეონის ორდენის კავალერია. ამჟამად ბათუ არძინბა ცნობილი აფხაზი ბიზნესმენია, რომელიც სოხუმში კომპანია „მოდა-ტექსის" დირექტორია. არძინბა აფხაზეთის პირველი დე ფაქტო პრეზიდენტის ვლადისლავ არძინბას ნათესავია. სოხუმში სკოლის დასრულების შემდეგ 2007-2012 წლებში მოსკოვში ეკონომიკის უმაღლესი სკოლის საერთაშორისო ეკონომიკისა და მსოფლიო პოლიტიკის ფაკულტეტზე სწავლობდა. სტუდენტობის პერიოდში გამოსცა წიგნი - „აფხაზეთის ეროვნული ეკონომიკა", სადაც 2020 წლამდე აფხაზეთის ეკონომიკური განვითარების სტრატეგიის ახალი მიდგომებია განხილული. წიგნის ერთ-ერთი რეცენზენტი ალექსანდრე ანქვაბია - აფხაზეთის დე ფაქტო პრეზიდენტი 2011-2014 წლებში. არძინბას 2012 წელს უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ რუსეთის უმსხვილეს სადაზღვევო კომპანია „როსგოსტრახში" სახელმწიფო ორგანოებთან ურთიერთობის საკითხებში კომპანიის პრეზიდენტის თანაშემწის პოზიცია ეკავა. ინალ არძინბა 2012 წელს რუსეთის დელეგაციას ხელმძღვანელობდა ვაშინგტონში გამართულ „ახალგაზრდული რვიანის" სამიტზე, რომელიც „დიდი რვიანის" სამიტის პარალელურად იმართებოდა. სამიტის მსვლელობისას არძინბა აფხაზეთისა და „სამხრეთ ოსეთის" დე ფაქტო რესპუბლიკების საერთაშორისო აღიარების საკითხსაც ლობირებდა. 2013 წელს რუსეთის დელეგაციას ხელმძღვანელობდა „ახალგაზრდული ოციანის" სამიტზე სანქტ-პეტერბურგში და „ახალგაზრდული რვიანის" სამიტზე ლონდონში. სანქტ-პეტერბურგის სამიტზე საბოლოო დეკლარაცია პირადად რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინს წარუდგინა. 2014 წელს „ევრაზიის ეკონომიკური კავშირის წევრი ქვეყნების, აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის, ახალგაზრდა ლიდერების" რეიტინგის სათავეში მოხვდა. 2014 წლიდან იწყება ინალ არძინბას სახელმწიფო კარიერა რუსეთის პრეზიდენტის ადმინისტრაციაში. იგი გარკვეული პერიოდი დსთ-ის წევრი ქვეყნების, აფხაზეთისა და „სამხრეთ ოსეთის" რესპუბლიკებთან სოციალურ-ეკონომიკური თანამშრომლობის სამმართველოში კონსულტანტი იყო, შემდეგ კი - ვლადისლავ სურკოვის პირველი მოადგილე. იგი კრემლში დონეცკისა და ლუგანსკის თვითგამოცხადებულ რესპუბლიკებთან ურთიერთობას კურირებდა. არძინბა ასევე უშუალოდ ხელმძღვანელობდა სამხრეთ-აღმოსავლეთ უკრაინაში მცხოვრები მოქალაქეების საზოგადოებრივი მხარდაჭერის კომიტეტსაც. სურკოვთან მუშაობის პერიოდში არძინბას უკრაინის რეგიონების დესტაბილიზაციის პროექტების კურატორობა ევალებოდა. უკრაინაში მას განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულებში ედება ბრალი, კერძოდ, უკრაინის სახელმწიფო საზღვრის ცვლილების მცდელობასა და ქვეყნის კონსტიტუციით დადგენილი წესრიგის დარღვევაში. უკრაინას არძინბაზე საერთაშორისო ძებნა აქვს გამოცხადებული. იგი 2015 წელს სურკოვთან ერთად უკრაინის მტრების სიაშიც კი მოხვდა. 2015 წლის დეკემბერში არძინბას სამხრეთ უკრაინაში ვითარების დესტაბილიზაციაში დასდეს ბრალი, 2016 წლის მარტში კი, ე.წ. „ბესარაბიის პროექტის" (პროექტი ოდესის ოლქში ბესარაბიის სახალხო რესპუბლიკის შექმნას ითვალისწინებდა) განხორციელებაში არძინბა საქართველოს ექს-პრეზიდენტმა და ოდესის ოლქის გუბერნატორმა მიხეილ სააკაშვილმაც დაადანაშაულა. ინალ არძინბა რუსეთის პოლიტიკის ერთ-ერთი ყველაზე პერსპექტიული ახალგაზრდა პოლიტიკოსია, რომელიც ახალგაზრდული ასაკის მიუხედავად, უკვე ჩართულია უკრაინისა და საქართველოს მიმართ რუსეთის პოლიტიკის გატარებაში. არძინბას ეთნიკური წარმომავლობა და რუსეთის გავლენიან პირებთან - ვლადიმერ პუტინთან და ვლადისლავ სურკოვთან - მისი პირადი ნაცნობობა მისი საქმიანობისადმი მნიშვნელოვან მხარდაჭერას უზრუნველყოფს, განსაკუთრებით - აფხაზეთის მიმართულებით. საინტერესოა, რომ მას მუშაობის საკმაოდ მკაცრი სტილის გამო, „დობერმანს" ეძახიან. რუსეთის ახალი „ელჩები" ბოლო სამ თვეში საქართველოს ოკუპირებული რეგიონების მიმართ რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს აქტიურობა განხორციელებულ საკადრო ცვლილებებში და რუსული დიპლომატიის ინფრასტრუქტურული გაძლიერებით გამოიხატა. 2017 წლის 18-19 აპრილს რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი სერგეი ლავროვი ოფიციალურად ეწვია სოხუმს, სადაც რუსეთის საელჩოს ახალი შენობა გახსნა. არსებული ინფორმაციით, მინისტრს ადგილობრივი პოლიტიკური ელიტისათვის ახალი ელჩიც უნდა გაეცნო, თუმცა დღემდე ელჩის მოვალეობას სემიონ გრიგორიევი ასრულებს, რომელიც 2008 წლის 25 ოქტომბრიდან რუსეთის პირველი „ელჩია" აფხაზეთში. გრიგორიევი საქართველოს საკითხში საკმაოდ გათვითცნობიერებული დიპლომატია. იგი 2003-2006 წლებში დსთ-ის ქვეყნების მეოთხე დეპარტამენტის დირექტორის მოადგილე იყო და რუსულ-ქართულ ურთიერთობებს კურირებდა. 2008 წლიდან, რუსეთ-საქართველოს ომის შემდეგ, კვლავ დსთ-ის ქვეყნების მეოთხე დეპარტამენტის დირექტორის მოადგილე გახდა და აფხაზეთისა და „სამხრეთ ოსეთის" საკითხებს უძღვებოდა. არსებული ინფორმაციით, იგი ელჩად უნდა დაინიშნოს აზერბაიჯანში. მნიშვნელოვანი საკადრო დანიშვნა იყო „სამხრეთ ოსეთში - ოკუპირებულ რეგიონში რუსეთის პირველი „ელჩი" (2008-2017 წლებში) ელბრუს კარგიევი პენსიაზე გასვლის შემდეგ 2017 წლის 23 მაისს საქართველოში კარგად ნაცნობმა მარატ კულახმეტოვმა შეცვალა. კულახმეტოვი „ელჩის" მოვალეობის შესრულებას 2017 წლის 3 ივლისს შეუდგა, როდესაც „სამხრეთ ოსეთის" დე ფაქტო პრეზიდენტს რწმუნებათა სიგელი გადასცა. რუსეთის შეიარაღებული ძალების გენერალ-მაიორი კულახმეტოვი 2004 წლის ოქტომბრიდან ცხინვალში შერეული სამშვიდობო ძალების მეთაური იყო. 2009 წლის აგვისტოდან ელჩად დანიშვნამდე კულახმეტოვი საგარეო საქმეთა სამინისტროში მინისტრის მრჩეველი იყო სამხრეთ კავკასიასა და დნესტრისპირეთში სამხედრო-პოლიტიკურ საკითხებში და ცენტრალურ აზიაში სამხედრო სფეროში რუსეთის საქმიანობის საკითხებში. კულახმეტოვის დანიშვნა, რომელიც ცხინვალის შიდა პოლიტიკას კარგად იცნობს, უდავოდ ხელს შეუწყობს „სამხრეთ ოსეთის" რუსეთთან ინტეგრაციული პროცესების დაჩქარებას. დასკვნა ბოლო სამ თვეში საქართველოს ოკუპირებულ რეგიონებში რუსეთის მიერ გადადგმული ნაბიჯები მიუთითებს, რომ კრემლს დე ფაქტო რესპუბლიკების შიდა პოლიტიკურ პროცესებზე გავლენის გაზრდა და აფხაზეთისა და „სამხრეთ ოსეთის" რუსეთის პოლიტიკურ, სამხედრო თუ ეკონომიკურ სივრცეში ინტეგრაციის დაჩქარება სურს. ოკუპირებული რეგიონების ინტეგრაციის თვალსაზრისით კი, უდავოდ მნიშვნელოვანია მარატ კულახმეტოვისა და ინალ არძინბასთან დაკავშირებული საკადრო გადაწყვეტილების მიღება. რეგიონისთვის ორი გამორჩეული პირის მნიშვნელოვან თანამდებობებზე დანიშვნა, რომლებიც შიდა პოლიტიკურ სამზარეულოს კარგად იცნობენ, კრემლის პოლიტიკაში ახალი ეტაპის დაწყებას მიუთითებს, რამაც საქართველოს ოკუპირებული რეგიონების რუსეთთან ინტეგრაციის სასურველი ტემპები უნდა უზრუნველყოს. Wed, 5 Jul 2017 0:00:00 GMT საჯარო სემინარი „პოლიტეკონომიური საუბრები ვლადიმერ პაპავასთან“ http://gfsis.org/ge/events/view/725 2017 წლის 29 ივნისს საქართველოს სტრატეგიისა და საერთაშორისო ურთიერთობების კვლევის ფონდში (რონდელის ფონდი) გაიმართა საჯარო სემინარი „პოლიტეკონომიური საუბრები ვლადიმერ პაპავასთან" თემაზე - „ინფლაციის მაჩვენებლის მოდიფიკაციები და მათი საქართველოსთვის გამოყენების მიზანშეწონილობა". სემინარს უძღვებოდა რონდელის ფონდის გამოყენებითი ეკონომიკის კვლევის ცენტრის დირექტორი პროფესორი ვლადიმერ პაპავა. მომხსენებელმა ისაუბრა საქართველოს მაგალითზე ინფლაციის ტრადიციული მაჩვენებლის ასპექტების შესახებ, რომელსაც დიდი მნიშვნელობა ენიჭება განვითარებად, განსაკუთრებით კი, ღარიბ ქვეყნებში, ასევე განიხილა „ინფლაციის თარგეთირების" დადებითი გამოცდილება და მასთან დაკავშირებული კრიტიკული მოსაზრებები და სხვა. პრეზენტაციის დასასრულ, მომხსენებელმა უპასუხა აუდიტორიის მიერ დასმულ შეკითხებს. ღონისძიებას ესწრებოდნენ სამთავრობო და არასამთავრობო ორგანიზაციების, აკადემიური წრის წარმომადგენლები, ასევე ახალგაზრდა მკვლევრები და სტუდენტები. Thu, 29 Jun 2017 0:00:00 GMT სირიის სამოქალაქო ომი რეგიონული უსაფრთხოების კონტექსტში http://gfsis.org/ge/events/view/723 ავტორი: ზურაბ ბატიაშვილი - აღმოსავლეთმცოდნე, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი მოკლე ისტორია 2011 წელს დაწყებული „არაბული გაზაფხული" ბევრი აღმოსავლური ქვეყნისთვის „არაბულ ზამთარში" გადაიზარდა. განსაკუთრებით სისხლისმღვრელი აღმოჩნდა იმავე წელს სირიაში დაწყებული სამოქალაქო ომი, რომელიც უკვე იქცა XXI საუკუნის კაცობრიობის ერთ-ერთ უმთავრეს სირცხვილად. მსოფლიო თანამეგობრობა უძლური აღმოჩნდა შეეჩერებინა კონფლიქტი, რომელიც გამოირჩევა სამოქალაქო პირების (მათ შორის, ქალების, ბავშვების და მოხუცების) მიმართ ჩადენილი დანაშაულებებითა და არაადამიანური მოპყრობით, წამებით, გაუპატიურებით, ადამიანებით ვაჭრობით, ქიმიური იარაღის გამოყენებითა და რელიგიური ფუნდამენტალიზმის აღზევებით. სამოქალაქო ომს დღემდე შეეწირა ნახევარ მილიონამდე ადამიანის სიცოცხლე, 2 მილიონამდე კაცი დასახიჩრდა, ხოლო საკუთარი საცხოვრებლის დატოვება მოუწია დაახლოებით 12 მილიონ სირიელს. სამოქალაქო ომი გამოიწვია საშინაო და საგარეო ფაქტორების ერთობლიობამ: ხანგრძლივი დროის განმავლობაში რეპრესიულმა შიიტურ-ალავიტურმა მმართველობამ (სირიის მოსახლეობის 74% სუნიტია, 13% კი - შიიტი-ალავიტი), ეთნიკურ და რელიგიურ ჯგუფებს შორის არსებულმა სექტარიანულმა დაყოფამ, გაუმართავმა ეკონომიკურმა მოდელმა, კორუფციის დიდმა მასშტაბებმა, რეგიონში არსებულმა შიიტურ-სუნიტურმა დაპირისპირებამ, ასადის რეჟიმის ლეგიტიმაციის პრობლემამ და მთელი რიგი ქვეყნების მხრიდან მისი ხელისუფლებიდან ჩამოცილების ინტერესმა. კონფლიქტის დროში გაწელვის პარალელურად ზომიერი ოპოზიცია დასუსტდა და ინიციატივა ხელთ იგდეს საერთაშორისო ტერორისტულმა ორგანიზაციებმა, რომლებმაც „სუნიტური სოლიდარობის" ლოზუნგის გამოყენებით იწყეს ცოცხალი ძალის, იარაღისა და ფინანსების მოზიდვა უცხოეთიდან. სიტუაცია გაართულა სირიის კონფლიქტში უცხო ქვეყნების პირდაპირმა თუ არაპირდაპირმა ჩართვამაც. არსებული სიტუაცია საბოლოო ჯამში მივიღეთ კონფლიქტი „ყველა ყველას წინააღმდეგ", რომელშიც ჩართულები არიან ასადის რეჟიმი და მისი მომხრეები (რუსეთი, ირანი და „ჰეზბოლა"), ზომიერი ოპოზიცია („თავისუფალი სირიის არმია") და მათ უკან მდგარი სუნიტური ქვეყნები, „დაეში" (იგივე ISIS), „ალ-ქაიდას" სირიული განშტოება „ალ-ნუსრას ფრონტი" (დღევანდელი „ჯაბჰათ ფათეჰ ალ-შამი"), „სირიის დემოკრატიული ძალები" (სადაც წარმმართველია პროქურთული „ხალხთა დაცვის შენაერთები" - YPG) და სხვა შედარებით მცირერიცხოვანი ჯგუფები. მართალია, რუსეთის კონფლიქტში ჩართვამ იხსნა ასადის რეჟიმი გარდაუვალი კოლაფსისგან, მაგრამ მეორე მხრივ შეიქმნა ჩიხური სიტუაცია გამოკვეთილი გამარჯვებული მხარის გარეშე. რუსეთის ჩართვისა და „დაეშის" მოძლიერების შედეგად დასავლეთისთვის უკანა პლანზე გადაიწია ასადის ხელისუფლებიდან წასვლის საკითხმა. დასავლურ მედიას ასადი უმთავრესად ქიმიური იარაღის გამოყენებისას და მასზე აშშ-ის მიერ განხორციელებული იშვიათი საჰაერო დაბომბვების შემდეგ ახსენდება ხოლმე. პერიოდულად იმართება არცთუ ისე შედეგიანი სამშვიდობო მოლაპარაკებები - გაეროს პატრონაჟით წარმოებული ე.წ. „ჟენევის პროცესი" და მის პარალელურად რუსეთ-თურქეთ-ირანის ინიციატივით მიმდინარე ასტანის მოლაპარაკებები. ამ უკანასკნელზე მხარეები ჯერჯერობით ბუნდოვანებით მოსილ ე.წ. „დეესკალაციის ზონებზე" შეთანხმდნენ, რომელიც პასუხებზე მეტ კითხვებს ბადებს. ექსპერტები საუბრობენ „ბოსნიური მოდელის" მსგავსი შეთანხმების აუცილებლობაზე, რომელიც გულისხმობს დეცენტრალიზაციასა და ჯგუფების ინტერესების მაქსიმალურ გათვალისწინებას. თუმცა, მხარეები მზად არ არიან წავიდნენ რეალური კომპრომისზე, რაც, ამ ეტაპზე მაინც, კონფლიქტის მოგვარების პერსპექტივას სათუოს ხდის. ძირითადი დასკვნები სირიაში განვითარებულმა მოვლენებმა გვიჩვენა რამდენიმე მწარე რეალობა, რის წინაშეც დგას არა მარტო ეს ქვეყანა, არამედ, ზოგადად, საერთაშორისო თანამეგობრობა: სტაბილურობა არადემოკრატიულ ქვეყნებში უმეტესად მოჩვენებითია და შესაძლოა ის ნებისმიერ დროს დიდ სისხლისღვრაში გადაიზარდოს; დემოკრატიული ცვლილებების განხორციელება არც ისეთი ადვილია კულტურითა და ტრადიციებით განსხვავებულ ახლო აღმოსავლეთში, როგორც ეს ერთი შეხედვით შესაძლოა ჩანდეს დასავლეთიდან;- ხელისუფლებისა და ოპოზიციის დაპირისპირებით სარგებლობენ ტერორისტული ორგანიზაციები იმდენად, რომ მათ შეძლეს ეფექტიანი კონტროლის დამყარება გარკვეულ ტერიტორიებზე, რის შედეგადაც ამ ჯგუფებს გაუჩნდათ სახელმწიფოსთვის დამახასიათებელი ნიშნები და ამბიციები; რუსეთს სირიის კონფლიქტში ჩარევის შედეგად გაუჩნდა ამბიცია ყოფილი საბჭოეთის გარეთაც იქცეს მთავარ მოთამაშედ, დაიბრუნოს „ძველი დიდება" და გახდეს ისეთი ქვეყანა, რომლის აზრის გათვალისწინებაც პრიორიტეტულია საერთაშორისო პრობლემების მოგვარებისას; მართალია, ძლიერი ქვეყნები სირიის კონფლიქტში უმთავრესად საკუთარი ე.წ. „Proxy"-ების საშუალებით იბრძვიან, მაგრამ საჭიროების შემთხვევაში ისინი არ ერიდებიან უშუალო ჩართვას საომარ მოქმედებებში. 2015 წლის 24 ნოემბერს თურქეთის მიერ რუსული ავიაგამანადგურებლის ჩამოგდების შემდეგ უშუალოდ კავკასია-შავი ზღვის რეგიონში შეიქმნა სერიოზული გამოწვევები საერთაშორისო უსაფრთხოების სფეროში. კონფლიქტში ჩართული დიდი ქვეყნები მსგავს სიტუაციაში შესაძლოა მომავალშიც აღმოჩნდნენ, რაც პირდაპირ აისახება როგორც სირიის სამოქალაქო ომზე, ისე მეზობელი რეგიონების (მათ შორის კავკასია-შავი ზღვის) უსაფრთხოებაზე; რა შედეგითაც არ უნდა დასრულდეს სირიის კონფლიქტი, ცხადია, რომ ეს ქვეყანა ძველი ფორმით ვეღარ შეძლებს არსებობის გაგრძელებას. მის მოსაწყობად საჭირო იქნება ახალი ფორმულებისა და იდეების გენერირება, სადაც გასათვალისწინებელია იქ მცხოვრები ყველა კონფესიური თუ ეთნიკური ჯგუფის (სუნიტები, შიიტი-ალავიტები, ქრისტიანები, არაბები, ქურთები, ასირიელები, ჩერქეზები, სომხები) ინტერესები. ეს კი ძალზე რთული გამოწვევა იქნება; ქვეყნის ახალმა მოწყობამ უნდა დააკმაყოფილოს დიდი სახელმწიფოების ინტერესებიც. ეს კი არცთუ ისე ადვილი საქმე იქნება, რამდენადაც ქვეყნებს, უმეტეს შემთხვევაში, ერთმანეთისგან რადიკალურად განსხვავებული ინტერესები აქვთ რეგიონში; რამდენადაც ჯერჯერობით არ აღმოფხვრილა კონფლიქტის გამომწვევი საშინაო და საგარეო ფაქტორები, ძნელი იქნება გრძელვადიანი მშვიდობის უზრუნველყოფა. სწორედ ამიტომ აღმოჩნდა უშედეგო დღემდე გამართული ყველა სამშვიდობო მოლაპარაკება; ჰუმანიტარული კატასტროფის წინაშე მდგარი კიდევ მილიონობით ადამიანი შესაძლოა მომავალშიც მიაწყდეს როგორც მეზობელ ქვეყნებს, ისე შორეულ ევროპასაც და ახალი სახის პრობლემები და გამოწვევები შეუქმნან მას, მათ შორის ერთიანობის კუთხითაც; სირიის კონფლიქტი შესაძლოა ადვილად გადაედოს რეგიონის სხვა ქვეყნებს, როგორც ეს მოხდა ერაყის, ლიბანის, ლიბიისა და ეგვიპტის მაგალითებზე. ამ ქვეყნების მთავრობები უკვე დიდი ხანია ებრძვიან „დაეშს", რომელმაც მათთან გარკვეულ ტერიტორიებზე კონტროლის დამყარება მოახერხა; ახლო აღმოსავლეთსა და მის გარეთ გაზრდილია რელიგიური ექსტრემიზმისა და ტერორიზმის საფრთხე. ბოლო დროს გახშირებული ტერაქტები ევროპაში, თურქეთსა და ერაყში ამის ნათელი მაგალითია. რადიკალურად განწყობილი ჯგუფები ცდილობენ და მომავალშიც შეეცდებიან რელიგიური გრძნობების გამოყენებას საკუთარი ინტერესებისთვის. ასეთი სახის გამოწვევა საქართველოსთვისაც საკმაოდ რეალურია; რეგიონში იმატა სექტარიანიზმიდან მომდინარე პრობლემებმა (უმეტესწილად შიიტურ-სუნიტური დაპირისპირება), რისი ყველაზე გამოკვეთილი მაგალითებიცაა ერაყისა და იემენის სამოქალაქო ომები, ირან-საუდის არაბეთსა და კატარ-საუდის არაბეთს შორის არსებული დაპირისპირებები. ამ კუთხითაც არსებობს გამოწვევები საქართველოსთვის, სადაც მუსლიმთა ერთი ნაწილი სუნიტია, მეორე კი - შიიტი; წლების განმავლობაში ახლო აღმოსავლეთში (ჯერ ერაყში, ახლა კი სირიაშიც) გაჩნდა ახალი რეალობა ქურთული წარმონაქმნების სახით. აშშ და ნაწილობრივ რუსეთიც სწორედ პროქურთულ ძალებს განიხილავენ მთავარ მოკავშირედ „დაეშის" წინააღმდეგ ბრძოლის საქმეში და ეხმარებიან მათ. თურქეთი კი მათ ტერორისტულ ორგანიზაცია PKK-ის („ქურთისტანის მუშათა პარტია") განშტოებად მიიჩნევს. შესაბამისად, იკვეთება დაპირისპირება ნატოს ორ უმთავრეს მოკავშირეს - აშშ-სა და თურქეთს შორის. ანკარა ჩრდილოეთ სირიაში ქურთული სახელმწიფო ერთეულის (ავტონომიის) ჩამოყალიბების შესაძლებლობას საკუთარი უსაფრთხოებისთვის უმთავრეს პრობლემად მიიჩნევს და მის წინააღმდეგ არ ერიდება სამხედრო ძალის გამოყენებასაც. ამ საკითხთან მიმართებით სიტუაციის შემდგომი ესკალაციის საფრთხე არსებობს; ბოლო პერიოდში საერთაშორისო კოალიცია აშშ-ის მეთაურობით საკმაოდ აქტიურადაა ჩართული „დაეშის" წინააღმდეგ ბრძოლის საქმეში. მოსალოდნელია, რომ „დაეშს" მოუწევს ქ. რაქასა და სხვა ტერიტორიების დათმობა. მაგრამ უმთავრესი კითხვაა, რა იქნება მას შემდეგ, რაც „დაეშის" მებრძოლთა ერთი ნაწილი დაბრუნდება საკუთარ ქვეყნებში, მეორე ნაწილი კი გაიფანტება დანარჩენ მსოფლიოში? ამ კუთხით გასათვალისწინებელი ფაქტორია, რომ „დაეშის" რიგებში იბრძვიან ჩვენი მოქალაქეებიც, რომელთა მხრიდანაც გაისმა მუქარა საქართველოს წინააღმდეგ; სირიიდან გაფანტვის შემდეგ საქართველოში შემოსვლას შეიძლება შეეცადონ რადიკალი ექსტრემისტები, რომელთა ნაწილი საქართველოს მოქალაქეა, ნაწილი კი - უცხოეთისა. ეს კი ქვეყანას არაერთ საფრთხესა და გამოწვევას შეუქმნის. როგორც ვხედავთ, სირიის სამოქალაქო ომი მრავალნაირ ჰუმანიტარული, სამხედრო-პოლიტიკური, სოციალ-ეკონომიკური სახის საფრთხესა და გამოწვევას წარმოშობს, როგორც ახლო აღმოსავლეთის რეგიონში, ისე მის გარეთ. ამ საფრთხეების აღმოფხვრა ან მათი მინიმალიზაცია მხოლოდ ადგილობრივი კონფესიური და ეთნიკური ჯგუფების სამართლიანი ინტერესების გათვალისწინებით, ასევე საერთაშორისო თანამეგობრობის აქტიურობითა და კიდევ უფრო მეტი ჩართულობითაა შესაძლებელი. Tue, 27 Jun 2017 0:00:00 GMT დისკუსია ნინოწმინდაში საქართველოს ევროინტეგრაციის შესახებ http://gfsis.org/ge/events/view/724 2017 წლის 26 ივნისს საქართველოს სტრატეგიისა და საერთაშორისო ურთიერთობების კვლევის ფონდმა (რონდელის ფონდი) ნინოწმინდაში ეთნიკურად სომეხი მოსახლობისთვის გამართა ლექცია-დისკუსია თემაზე - „საქართველოს ინტეგრაცია ევროკავშირთან". ლექცია წაიკითხა რონდელის ფონდის ევროპული კვლევების ცენტრის დირექტორმა კახა გოგოლაშვილმა, რომელმაც დამსწრე აუდიტორიას გააცნო ზოგადად ევროკავშირის პოლიტიკა, მიმოიხილა ევროკავშირთან საქართველოს ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმება, ასევე საქართველოსა და ევროკავშირს შორის თანამშრომლობის სხვადასხვა ასპექტები, როგორიცაა სოფლის მეურნეობა, ენერგეტიკა, ტრანსპორტი და სხვა. მომხსენებელმა ვრცლად ილაპარაკა, თუ რას გულისხმობს ვიზალიბერალიზაცია და რა უპირატესობებით სარგებლობენ საქართველოს მოქალაქეები შენგენის ქვეყნებში მიმოსვლისას. ღონისძიება ჩატარდა ფონდის მიერ ორგანიზებული სალექციო შეხვედრების ფარგლებში. ლექციები იმართება პერიოდულად, ძირითადად ეთმობა ქვეყნისათვის მნიშვნელოვან საკითხებს და მიზნად ისახავს ხელი შეუწყოს ჯავახეთში მცხოვრები ეთნიკური უმცირესობების პროფესიული შესაძლებლობების ზრდას, ქართული სახელმწიფოს შესახებ მათი ერთიანი ხედვის ჩამოყალიბებას, მიუხედავად მათი ეთნიკური წარმომავლობისა, და ეროვნული ინტეგრაციის პროცესის პოპულარიზაციას თანამედროვე დემოკრატიული სახელმწიფოს პრინციპების შესაბამისად. ამგვარი შეხვედრები ეხმარება ეთნიკურ უმცირესობებს აქტიური მონაწილეობა მიიღონ ქვეყანაში მიმდინარე სასიკეთო პროცესებში. Mon, 26 Jun 2017 0:00:00 GMT ურთიერთგაგების მემორანდუმი ლევან მიქელაძის დიპლომატიურ სასწავლო ცენტრთან http://gfsis.org/ge/events/view/721 2017 წლის 23 ივნისს საქართველოს სტრატეგიისა და საერთაშორისო ურთიერთობების კვლევის ფონდისა (რონდელის ფონდი) და საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს ლევან მიქელაძის სახელობის დიპლომატიურ სასწავლო ცენტრს შორის გაფორმდა ურთიერთგაგების მემორანდუმი. მემორანდუმი, რომელსაც ხელი მოაწერეს რონდელის ფონდის პრეზიდენტმა ეკა მეტრეველმა და ლ. მიქელაძის დიპლომატიური სასწავლო ცენტრის დირექტორმა მაია ყიფშიძემ, ითვალისწინებს მხარეებს შორის ცოდნის გაზიარებას, აკადემიური პერსონალის გაცვლას, სწავლებისა და კვლევების ხელშეწყობას, ერთობლივი პროექტების განხორციელებასა და ამ მიმართულებით ორმხრივ თანამშრომლობას. Fri, 23 Jun 2017 0:00:00 GMT რუსეთის იმპერიალიზმთან ბრძოლის მეორე რაუნდი, რომლის მოგება შესაძლებელია http://gfsis.org/ge/events/view/719 ავტორი: დავით ბატაშვილი, საერთაშორისო ურთიერთობების სპეციალისტი არსებობს ერთგვარი მსგავსება 1917 და 1991 წლების შემდგომ ისტორიულ პერიოდებს შორის: რუსეთის აშენებული იმპერია იმსხვრევა. ამ იმპერიის ბირთვი მაშინვე იწყებს მცდელობას დაიბრუნოს დაკარგული ქვეყნები. მართალია, მოცემულ ორ პერიოდში კონკრეტული პოლიტიკური ფორმულები განსხვავებულია, მაგრამ არსი იგივეა - ამ ქვეყნების ნამდვილი დამოუკიდებლობის არდაშვება. ახლადგანთავისუფლებული სახელმწიფოები წინააღმდეგობას უწევენ მათ სუვერენიტეტზე რუსეთის თავდასხმას, თუმცა ხელს უშლით როგორც მათი ახალშობილი სახელმწიფო ინსტიტუტების სისუსტე, ისე მუდმივი შიდა დაპირისპირება. ზოგ შემთხვევაში ამ ქვეყნებს სურთ და შეუძლიათ ერთმანეთის მხარდაჭერა, თუმცა ზედმეტად ხშირად ეს ასე არ არის. ფსონები ძალიან მაღალია. შესაძლო მარცხის შედეგები ახლად აღდგენილი სახელმწიფოებისთვის უმძიმესია. რუსეთმა მოიგო ეს ბრძოლა 1918-1921 წლებში, ხოლო ეპილოგის სახით 1940 წელს ბალტიის სამი ქვეყნის ოკუპაცია დაამატა. მეორე მსოფლიო ომის დასასრულს მხოლოდ ფინეთი დარჩა სრულად თავისუფალი, თუმცა - დაკარგული ტერიტორიებით. ის, რის წინაშეც რუსეთის მეზობლები ახლა დგანან, არის ამ ბრძოლის „მეორე რაუნდი". თუმცა, მსგავსებათა მიუხედავად, ამ ორ „რაუნდს" შორის არის საკვანძო განსხვავებებიც. საფრთხე, რომელშიც არიან აღდგენილი სახელმწიფოები, ნამდვილად სერიოზულია, მაგრამ ეს განსხვავებები მათ აძლევს რეალისტურ შანსს ამჯერად მაინც შეინარჩუნონ თავისუფლება. ბალტიის სამი ქვეყნის ოკუპაცია, 1940 დროის სხვაობა ერთი აშკარა სხვაობა ისაა, რომ ბოლშევიკურმა რუსეთმა ძალიან სწრაფად შეძლო კონტროლის აღდგენა დაკარგული ტერიტორიების უმეტესობაზე - ამისთვის მას მხოლოდ ოთხი წელი დასჭირდა. ცხადია,1991 წლის შემდეგ მოვლენები სხვაგვარად განვითარდა, რისი ძირითადი მიზეზიც არის განსხვავება 1917 და 1991 წლების შემდგომ პერიოდებში რუსეთში არსებულ პოლიტიკურ ვითარებაში. მას შემდეგ რაც ბოლშევიკებმა ძალაუფლება მოიპოვეს, მათ მალევე დააწესეს ძლიერი ტოტალიტარული რეჟიმი. განსხვავებული აზრი იდევნებოდა, ხოლო რესურსები ხმარდებოდა სტრატეგიულ საჭიროებებს - დაუნდობლად და სისხლიანად, თუმცა ეფექტიანად. ამის გარდა, ბოლშევიკების იდეოლოგია ეხმარებოდა მათ ჰყოლოდათ დიდი მეხუთე კოლონები იმ ქვეყნებში, რომელთა ოკუპაციასაც გეგმავდნენ. ამ ფაქტორებმა ხელი შეუწყო ბოლშევიკებს, რომ ხელახლა შედარებით სწრაფად დაეპყროთ რუსეთის იმპერიის ყოფილი კოლონიები. 1991 წლის შემდგომ ვითარება სრულიად განსხვავებული იყო. რუსეთში არ იყო (და არც ახლა არის) რაიმე ძლიერი იდეოლოგია. ამასთანავე, ის დაუძლურებული იყო ხელოვნური საბჭოთა სოციალურ-ეკონომიკური სისტემის მსხვრევის შედეგად. მოსკოვმა ახალ სახელმწიფოებს ისეთი ზიანი მიაყენა, როგორიც შეძლო - თუ ჩეჩნეთს არ ჩავთვლით, ყველაზე თვალსაჩინო მაგალითი ალბათ საქართველოა - თუმცა 1990-იან წლებში რუსეთს არ შეეძლო მათი სუვერენიტეტის სრული განადგურება. ეროვნულ-სახელმწიფოებრივი იდენტობის დამკვიდრება ბრძოლის ორ „რაუნდს" შორის ამ პირველი განსხვავებიდან წარმოიშვა მეორე: ამჯერად აღდგენილ ქვეყნებს ჰქონდათ დრო სახელმწიფოებრივი მშენებლობისთვის. მართალია, ამ პროცესში რუსეთი მათ მუდმივად ხელს უშლიდა და აზიანებდა, მაგრამ მთელი ამ წლების მანძილზე ისინი არსებობდნენ და ვითარდებოდნენ. შედეგად, ეროვნულ სუვერენიტეტზე მიბმული იდენტობა ამ ქვეყნების მოსახლეობაში ამჯერად დამკვიდრდა იმდენად ძლიერად, როგორც ვერ მოესწრო 1918-1921 წლებში. იმპერიისგან განცალკევებულად დაიბადა და გაიზარდა მთელი ახალი თაობა. კონტრარგუმენტის სახით შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ბალტიის ქვეყნებსაც ჰქონდათ დრო 1918-1940 წლებში, თუმცა ამან ისინი ვერ გადაარჩინა. თუმცაღა, ამან გადაარჩინა ფინეთი. ასევე, ბალტიის ქვეყნების ოკუპაცია მოხდა სრულიად განსაკუთრებულ დროს, როდესაც საერთაშორისო სისტემა იწვოდა მეორე მსოფლიო ომის ცეცხლში, და ზუსტად იმ დღეებში, როდესაც 1940 წლის ივნისში საფრანგეთი ეცემოდა. დაბოლოს, სრულად ჩამოყალიბებული ეროვნულ-სახელმწიფოებრივი იდენტობის მქონე ქვეყნების დაპყრობა ნებისმიერ შემთხვევაში ძალიან რთული საქმეა, რასაც მოწმობს ბალტიის სამივე ქვეყანაში წლების მანძილზე არსებული ანტისაბჭოთა პარტიზანული მოძრაობები. იმპერიის გამოფიტვა მესამე განსხვავება მდგომარეობს თანამედროვე რუსეთის ფუნდამენტური ეროვნული რესურსის გამოფიტვაში. პირველ მსოფლიო ომამდე რუსეთი სწრაფად ვითარდებოდა და მას უზარმაზარი პოტენციალი ჰქონდა. 1980 წლებიდან მოყოლებული, ჩინეთის მსგავსად, მე-20 საუკუნის დასაწყისში რუსეთი ახდენდა მისი უზარმაზარი დემოგრაფიული რესურსის გადამუშავებას ინდუსტრიულ ძალაში. პირველი მსოფლიო ომის და შემდეგ რუსეთის სამოქალაქო ომის მიუხედავად, რუსეთს კვლავაც ჰქონდა ეს მასიური ფუნდამენტური ეროვნული რესურსი. ის შეირყა მხოლოდ ერთმანეთს მიყოლებული 1930-იანი წლების სოციალური გენოციდის ტალღების, მეორე მსოფლიო ომის და შემდგომ ათწლეულებში მახინჯი სოციალურ-ეკონომიკური ინჟინერიის შედეგად. ბოლშევიკებმა გაანიავეს რუსეთის სიმდიდრე, უპირველეს ყოვლისა, მისი ადამიანური კაპიტალი, მაგრამ მათ ბევრი რამ ჰქონდათ გასანიავებელი. შესაბამისად, მათ ჰქონდათ ბევრი დრო 1918 წელს გათავისუფლებულ ქვეყნებზე თავდასხმისთვის. 1918-1921 წლებში დაცემულ სახელმწიფოებს იმ დროს რომც მოეხერხებინათ დამოუკიდებლობის შენარჩუნება, მოგვიანებით ეს ძნელი იქნებოდა. ამაზე მიანიშნებს მეორე მსოფლიო ომის დროს ბალტიის სამი ქვეყნის ოკუპაცია, პოლონეთის ვასალიზაცია და გააფთრებული შეტევა ფინეთზე. ამჯერად დრო რუსეთის წინააღმდეგ მუშაობს. ის ღრმად შერყეულია დემოგრაფიულად, სოციალურად და პოლიტიკურად, თანაც ტენდენცია არის უარესისკენ და არა პირიქით. კომუნისტებისგან განსხვავებით, პუტინის ან მისი მემკვიდრეების რეჟიმს არა აქვს ათწლეულები. სტალინის სსრკ 1939 წელს იყო ადრეულ ბოლშევიკებზე ბევრად უფრო ძლიერი, მაგრამ დღევანდელი რუსეთი 20 წლის შემდეგ უფრო ძლიერი ვერ იქნება. ამჯერად სუვერენიტეტისთვის მებრძოლი მისი მეზობლების წინაშეა არა თითქმის შეუჩერებელი მანქანა, არამედ გიგანტი თიხის ფეხებით. ეს გიგანტი კვლავაც ძალიან სახიფათოა, თუმცა ძირი გამოთხრილი აქვს. სხვაგვარი დასავლეთი დასავლეთი არის მეოთხე მნიშვნელოვანი ფაქტორი რომელიც ამჯერად განსხვავებულია. პირველი მსოფლიო ომის ბოლო წელიწადს და შემდგომ პერიოდში გამარჯვებული ქვეყნებისთვის პრიორიტეტული იყო გერმანიის საკითხი. რუსეთის ბოლშევიკური რეჟიმი ზოგადად მიუღებლად და სახიფათოდ იყო მიჩნეული, მაგრამ არ არსებობდა მასთან ქმედითი სახით დაპირისპირებისთვის საკმარისი პოლიტიკური ნება. ბოლშევიკების წინააღმდეგ გადადგმული ყველა ნაბიჯი იყო სუსტი და არასაკმარისი. მაშინაც კი, როდესაც 1920 წელს წითელი რუსეთის არმიები მიუახლოვდნენ ვარშავას - ევროპის ცენტრს - პოლონელებს მოუწიათ შეტევის საკუთარი ძალებით მოგერიება. ანტანტას სამხედრო ძალებს არ აღმოუჩენიათ მათთვის დახმარება რუსეთის ხელახალი ექსპანსიის შეჩერებისას. ამის გარდა, იმ დროს არ არსებობდა რაიმე მუდმივი სტრუქტურები, რომლებიც პირველ მსოფლიო ომში გამარჯვებულ ქვეყნებს ერთიან ალიანსში დატოვებდა. ამჟამად დასავლეთი სხვაგვარია. მართალია, მას აქვს მძიმე პრობლემები, ხოლო მის ზოგ წარმომადგენელს არ ჰყოფნის პოლიტიკური ნება რუსეთის ექსპანსიონიზმთან დასაპირისპირებლად, მაგრამ ის ბევრად უფრო ერთიანია, ვიდრე პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ. ამასთან, მის ერთიანობას აქვს ძლიერი ინსტიტუციური ფორმები ნატოსა და ევროკავშირის სახით. დღეს ევროპას ობიექტურად არა აქვს აგრესიულ რუსეთზე უფრო დიდი გეოპოლიტიკური პრობლემა. მრავალწლიანი ძალისხმევის შემდეგ ვლადიმირ პუტინმა უკრაინაში შეჭრით მოახერხა ბოლოს და ბოლოს დასავლეთის ამაში დარწმუნება. ის აზრი, რომ აუცილებელია მოსკოვის იმპერიულ ამბიციებთან დაპირისპირება, დასავლეთში აღარ მიიჩნევა ალარმისტულად და გადანაცვლებულია მეინსტრიმში. დასავლეთის ქმედებები რუსეთის აგრესიის წინააღმდეგ და მის საფრთხეში მყოფი მეზობლების დასახმარებლად ამ უკანასკნელთათვის ხშირად არასაკმარისად გამოიყურება და, ალბათ, სამართლიანადაც. მაგრამ ეს ქმედებები არსებობს და წარმოადგენს თანმიმდევრულ პოლიტიკას, რომლის მხარდაჭერა ძლიერდება რუსეთის ყოველ ახალ აგრესიულ ნაბიჯთან ერთად. ამის შედეგად საგარეო აგრესია დღევანდელი მოსკოვისთვის არის უფრო რთული და სარისკო, ვიდრე იყო 1918-1921 წლების საბჭოთა რუსეთისთვის. ორთქლის მექანიკა დაბოლოს, არსებობს სხვაობა კრემლის ახლანდელი და ერთი საუკუნის წინანდელი რეჟიმების მოსალოდნელ სიცოცხლის ხანგრძლივობას შორის. ბოლშევიკები წარმოადგენდნენ კლასიკურ ტოტალიტარულ რეჟიმს - სისტემას, რომელიც ცდილობს მის დაქვემდებარებაში მყოფი ადამიანების არა მხოლოდ ქმედებების, არამედ ფიქრების კონტროლსაც. ის ასევე მეტწილად ეფექტიანია იმ პირთა დაუნდობელ განადგურებაში, რომელთა გონების მონელებას ვერ ახერხებს. ამ თვისებების გამო, ეს სისტემა საკმაოდ გამძლეა და მისი ჩამოგდება მხოლოდ შიდა წინააღმდეგობით უაღრესად რთულია. როგორც წესი, ტოტალიტარული რეჟიმი ან საგარეო სამხედრო მარცხის შედეგად ნადგურდება, ანდა დიდი ხნის მანძილზე დეგრადირებს მანამდე ვიდრე დაეცემა ან ტრანსფორმირდება. ამიტომ, ბოლშევიკური რეჟიმის ბუნებიდან გამომდინარე, იმის მოლოდინი, რომ ის სწრაფადვე დაეცემოდა, ნაკლებად რეალისტური იყო. პუტინის რეჟიმი არ არის ტოტალიტარული. მაგრამ ამავე დროს ის არც დემოკრატიულია. ამ უკანასკნელი ტიპის რეჟიმებს ასევე ახასიათებთ გამძლეობა, რადგან როდესაც ადამიანებს სძულთ საკუთარი ხელისუფლება, დემოკრატიის პირობებში მათ აქვთ არჩევნების გზით მისი შეცვლის იმედი. ამის გამო ისინი არ გრძნობენ აჯანყების საჭიროებას, რის შედეგადაც სახელმწიფო პოლიტიკურ სტაბილურობას ინარჩუნებს. რუსეთი დღეს ავტორიტარულია, ნამდვილი არჩევნები იქ აღარ ტარდება. შედეგად, იქ არ არსებობს ის მექანიზმი, რომელიც დემოკრატიულ ქვეყნებს სტაბილურობის შენარჩუნებაში ეხმარება. რეჟიმის ლეგიტიმაციის ერთადერთი წყარო არის მისი წარმატება - გეოსტრატეგიული გამარჯვებები და მოსახლეობის ეკონომიკური სარგებელი. როგორც კი ეს წარმატება ირყევა, იწყება სახალხო უკმაყოფილების ორთქლის დაგროვება. ხოლო ამ ორთქლის გამოშვების მექანიზმი - დემოკრატიული არჩევნები - რუსეთში არ არსებობს. ისტორია, მათ შორის ბოლო წლების, გვთავაზობს მრავალ მაგალითს იმისა, თუ როგორ სრულდება ამგვარი პროცესი. **** ჩვენ, რუსეთის მეზობლები, რომლებსაც მისი ექსპანსიონიზმი გვემუქრება, უდავოდ სერიოზულ საფრთხეში ვართ. ამის უგულებელყოფა ჩვენი ან ჩვენი პარტნიორების მხრიდან მძიმე შეცდომა იქნებოდა. თუმცა ჩვენი შანსი გავიმარჯვოთ ამ ბრძოლაში ამჯერად რეალისტურია. ჩვენ არ გვაქვს გავლენა რუსეთის შიგნით მიმდინარე პროცესებზე, რომლებმაც მომავალში შეიძლება ბოლო მოუღონ რუსეთის შეტევას მეზობლების სუვერენიტეტზე, მაგრამ ჩვენ ვაკონტროლებთ საკუთარ უნარს მანამდე მას წინააღმდეგობა გავუწიოთ. ჩვენ ქვეყნებს ევალებათ რუსეთის მეხუთე კოლონების შეკავება, საკუთარი სამხედრო შესაძლებლობების გაზრდა და პროდუქტიული პარტნიორობის გაძლიერება, როგორც ერთმანეთთან, ისე დასავლეთთან. ასეთ შემთხვევაში გვაქვს შანსი, რომ ამჯერად მაინც შევძლოთ ჩვენი თავისუფლების დაცვა. ეს არ არის ადვილი, მაგრამ სრულიად მიღწევადია. Thu, 15 Jun 2017 0:00:00 GMT